ÇOCUKLARDA SALDIRGANLIK

'Eğitici Yazılar' forumunda öyküm_benim tarafından 15 Ağu 2009 tarihinde açılan konu

  1. öyküm_benim

    öyküm_benim New Member

    ÇOCUKLARDA SALDIRGANLIK
    İnsanlar bir tehlikeyle karşılaştıkları zaman iki davranış kalıbından birini seçer. Ya durumdan kaçarlar ya da durumla savaşırlar. İnsanlarda savaşmak zorunda kalındığında doğal saldırma davranışı gözlemlenir. Yani şiddetin kökeninde yer alan saldırganlık davranışının insanın hayatta kalmasına yarayan bir fonksiyonu vardır. Bir amaca hizmet eden saldırganlık davranışının, sosyal kuralların geliştiği, kişinin güvenliğini sağlayacak toplumsal yapılanmanın arttığı günümüz için eskiye oranla gerekliliği azalsa da, kişinin hangi durumda kendisine zarar gelebileceği bilgisine her zaman ihtiyacı vardır.

    Saldırganlığın üç türünden söz edilebilir. Toplum tarafından onaylanmayan düşmanca saldırganlık, belli koşullar altında onaylanan saldırganlık, toplumca ne yasaklanan ne de onaylanan izin verilmiş saldırganlık.

    Saldırganlık dürtüsü bazı çocuklarda diğer çocuklara göre daha güçlüdür. Engellendikleri zaman saldırgan çocuklar bazen öfke nöbetleri geçirebilirler. Burada anne-baba aşırı hoşgörülü olursa çocuk bu isteğinin yerine getirilmesine alışır. Giderek olağan engellere karşı da saldırganlık gösterebilir. Yine uygun olmayan cezalar verildiğinde çocuk saldırganlık dürtüsünü kaybetmez ama başka alanlara yönlendirilir. Küfür etmek, vurmak, eziyet ya da yaramazlık etmek yerine; tembellik ve kaçma gibi davranışlar meydana çıkabilir. Bu nedenle hemen cezalandırma yerine çocuktaki saldırganlığın bireysel ve çevresel nedenlerini araştırmak, çocuğun olumsuz tutumunu gereğinde görmezlikten gelmek, bazen açıklamalar yapmak, saldırganlığından beklenilen sonucu elde etmesini önlemek için çaba sarf etmek yararlıdır.

    Saldırgan çocuk; psikolojik sorunları nedeniyle, yaşıtları ve genel olarak çevresiyle uyumlu ilişkiler kuramayan çocuktur. Çocukta sık görülen yaramazlık, itişip kakışma, ara sıra kavgalar, geçimsizlik bir çocuğu saldırgan olarak tanımlamak için yeterli değildir. Söz konusu olan tutum ve davranışlarda süreklilik gösteren saldırganlıktır.


    Çocuklarda Saldırganlığın Nedenleri

    ü Güven duygusu eksikliği

    ü Yanlış anne-baba tutumları (Aşırı gevşek disiplin, aşırı sert ve hoşgörüsüz tutumlar, ilgi ve sevgi yetersizliği, fiziksel cezalar, sözel şiddet)

    ü Beyin örselenmelerine bağlı durumlar

    ü Kalıtımsal kişilik özellikleri

    ü Aile içi şiddet

    ü Ailede yaşanan sorunlar (Boşanma, işsizlik, geçimsizlikler, ekonomik sıkıntılar, hastalıklar)

    ü Ailede ya da çevrede saldırgan davranışlarda bulunan bir modelin varlığı

    ü Çocuğun anne-babası ile sağlıklı özdeşim kuramaması

    ü Çocuğun daha önceki saldırgan davranışlarının ödüllendirilmiş olması

    ü Televizyondaki şiddet içeren yayınlar



    Çocuklarda Saldırganlığa Dair Tehlike İşaretleri

    1-Okul Öncesi Dönemi:

    ü Gün içerisinde çok sık ortaya çıkan ve sakinleştirilemeyen öfke nöbetleri,

    ü Çocuğun aşırı aktif, kontrolsüz ya da korkusuz olması,

    ü Yetişkinleri ve kuralları hiçe sayması,

    ü Televizyonda sıklıkla şiddet içeren programlar izlemesi,

    ü Sürekli şiddet temalı oyunlar oynaması.

    2-Okul Dönemi:

    ü Dikkat ve konsantrasyon sorunları,

    ü Sınıf aktivitelerinde “oyunbozan” davranışlar sergilemesi,

    ü Okulda diğer çocuklarla sık sık kavga etmesi,

    ü Çok az arkadaşının olması,

    ü Ev ya da sokak hayvanlarına yönelik fiziksel baskı uygulamaları yapması.

    3-Ergenlik Dönemi:

    ü Otoriteye karşı gelmesi,

    ü Problemlerin çözümünde fiziksel şiddete ya da tehditlere başvurması,

    ü Hiçbir neden yokken okula gitmemesi,

    ü Okulda sürekli ceza alması,

    ü Çetelere, kavgalara katılması.



    ANNE-BABALARA ÖNERİLER

    · Öfkeli olmadığı anlarda ya da zor bir durumla baş edebildiği anlarda çocuğunuzu bu davranışını tanımlayarak ödüllendirin.

    · Çocuklarınızın duygularını resim yaparak ifade etmelerine fırsat tanıyın. Resimlerini anlattırın, onları dinleyin ve bu konuda yüreklendirin. Resim yapmak çocuklar ve yetişkinler için rahatlama araçlarından birisidir.

    · Her şeyden önemlisi çocuklarınıza sağlıklı modeller olun. Arkadaşına vurduğu için çocuğunuzu azarlar ya da döverseniz, sorunları çözmek için bağırma, azarlama, küsme, dövme ve vurma gibi davranışları sizi gözleyerek öğrenmesini sağlamış olursunuz. Bu sorunlarla baş edebilmek için sakin olmayı, gülümsemeyi ve olumlu düşünmenin sihirli etkilerinden yararlanmayı unutmayın.

    · Çocuklarınızı çevredeki ve televizyondaki şiddet içeren durumlardan uzak tutun. Çocuğunuz bu tür durumlara şahit olduysa hemen durumu açıklayın ve neden yanlış olduğunu, sonuçlarının neler olabileceğini ona açık bir biçimde açıklayın.

    Ev ortamında kesinlikle sözel ve fiziksel şiddetten kaçının.
    Çocuğa saldırgan davranışları sonucunda neler olabileceğini anlatın.
    Çocuğun saldırgan davranışlarını kesinlikle dayakla cezalandırmayın. Bu, çocuğa saldırganlık örneği sergilemekten başka bir işe yaramaz.
    Baskıcı ve otoriter bir yaklaşımdan kaçının, çocuğa duygu ve düşüncelerini ifade etme fırsatı verin.
    Çocuğunuz saldırgan davranışlar sergileyerek bir şey elde etmeye çalıştığında istediğini yerine getirmeyin. Aksi takdirde isteklerini bu şekilde ifade etmeye başlayacaktır.
    Çocuğunuzun eğitiminde mükemmeliyetçi tutumlardan kaçının.
    Çocuğunuzda saldırgan davranışlar gördüğünüzde yastık yumruklamasına, makasla bir şeyler kesmesine vb. izin vererek enerjisini bu şekilde boşaltmasını sağlayın.
    Çocuğunuzu halk oyunları, satranç gibi kültürel ve sportif etkinliklere yönlendirerek enerjilerini bu tür etkinliklerle boşaltmalarına yardımcı olabilirsiniz.
    Evde ve okulda yerine getirebileceği görev ve sorumluluklar vererek saldırgan davranışlarını azaltabilirsiniz.
    Çocuğunuzun aynı davranışlar kendisine yapıldığında neler hissedeceğini düşünmesine ve fark etmesine yardımcı olun.
    Eğer çocuğunuz saldırgan davranışıyla evde ya da dışarıda bir eşyaya zarar verdiyse, harçlıklarını biriktirerek bu zararı karşılamasını sağlayın.
    Çocuğunuz öfkesini saldırgan davranışlara başvurmadan doğru şekilde ifade etmeyi öğrendiğinde takdir edip ödüllendirin.
    Yaptığı zarar verici davranışlardan dolayı özür dilemesi sağlayın.
    Aldığınız tüm önlemlere rağmen saldırgan davranışlarını önleyemiyorsanız mutlaka bir uzmandan yardım alın.

    Hülya EROĞLU
    Uzman Psikolojik Danışman
    kisiselbasari.com Editörü
     

Bu Sayfayı Paylaş