Türkçe, yazıldığı gibi okunan, konuşulduğu gibi yazılan bir dil. Diğer diller, Türkçe gibi değil. Başka dillerde bir harf, cümlenin başında başka, sonunda başka okunur. Başka dillerde, birkaç harf bir araya gelerek bir sesi meydana getirir. Başka dillerde, yazıldıkları halde okunmayan harfler vardır. Başka dillerde kelimeler, dişi ve erkek olmak üzereye ikiye ayrılmıştır.

Meselâ Fransızca'da dişi kelimelerin başına "la", erkek kelimelerin başına "lö" konulur. Anne için "la mer", baba için "lö per" denilir. Her iki kelimenin sonunda bulunan "e" harfi yazıldığı hâlde okunmaz. Erkek kelimelerin başında bulunan "le" artikeli "lö" diye okunur.
Bu neden böyle?
Buna itiraz edemezsiniz. Çünkü Fransız dilcileri, Fransız dilinin imlâ kaidelerini böyle tespit etmişlerdir. Türkçe'de, böyle bir kaide yok. Türkçe, yazıldığı gibi okunan, konuşulduğu gibi yazılan bir dil. Bu, Türkçe'nin kesin kaidelerinden biriyken, şimdi bizim radyolarımızda ve televizyonlarımızda Türkçe iki ayrı şekilde telâffuz ediliyor. Öteden beri süregelen bir iddia var. Biz deriz ki: "Türkçe, en iyi şekilde Devlet Radyo ve Televizyonları'nda ve Devlet Tiyatroları'nda telâffuz edilir!" Bu iddia doğru mu? Kısmen doğru, kısmen yanlış. Çünkü doğru Türkçe telâffuzu, Devlet Radyo ve Televizyonlarımızın, sadece haber saatlerindeki metinlerin okunuşunda var. Diğer programlarda aynı titizlik kat'iyen gösterilmiyor.

Meselâ, radyo ve televizyon haberlerinde şimdiki zaman kipleri, hep doğru olarak telâffuz ediliyor. Yani,"geliyor, bakıyor, akıyor, yakıyor..." deniliyor. Veya "biliyorsunuz - alıyorsunuz - görüyorsunuz - şaşırıyorsunuz..." deniliyor. Bunlar, doğru söylenmiş kelimelerdir. Bu kelimelerin yazılışları da böyledir, okunuşları da. Ama aynı kelimeler, aynı radyo ve televizyonlarımızın başka programlarında, "geliyo, bakıyo, akıyo, yakıyo" şeklinde telâffuz ediliyor; söyleniyor. Çıtkırıldım sunucular ve konuşmacılar kelime sonlarındaki "R" harflerini yutuyorlar. Biliyosunuz! Alıyosunuz! Görüyosunuz! Şaşıyosunuz! diye kırıp dökülüyorlar. Türkçe, yazıldığı gibi okunan bir dil. Hangi ciddî eserde, hangi gazetede, hangi dergide "geliyo, bakıyo, akıyo, yakıyo" şeklinde yazılan kelime var?

Ne demek: "Geliyo! gidiyo! bakıyo! yiyo! diyo! şişiyo!" "Biliyosunuz! duyuyosunuz! gülüyosunuz! ağlıyosunuz! şaşıyosunuz!" şeklindeki söyleyişler?
İlkokul çocuklarının bile ağzına yakışmıyor. Yaşını-başını almış kişilerin bile, "Geliyo-gidiyo-bakıyo..." diye ağız açmaları yanlıştır.

Mehmet Âkif merhum; Çanakkale şehitlerini anlattığı o meşhur, o muhteşem şiirinin şöyle okunduğunu duysaydı, her hâlde misilsiz bir acı çekerdi:

Vurulup tertemiz alnından uzanmış yatıyooo
Bir hilâl uğruna yâ Rab ne güneşler batıyooo.

Anneler! Babalar ve aziz öğretmenler! Çocuklarımızı böyle yanlış telâffuzlardan lütfen kurtarmaya çalışın. Çünkü Türkçe, yazıldığı gibi okunan ve konuşulan bir dildir

alıntıdır.

Ben ilgine teşekkür ederim Gül..